Peter Watson, Modern Zihin: 20. Yüzyıl Entelektüel Tarihi’nde geçtiğimiz yüzyılda insanın kendisini, toplumu ve evreni kavrayışını değiştiren fikirlerin izini sürüyor. Fizik, biyoloji, felsefe, edebiyat ve sanatı ortak bir kronoloji içinde buluşturan kitap, keşiflerle eserleri doğdukları ortamlar ve yol açtıkları tartışmalarla birlikte anlatıyor. Freud’dan insan genomu araştırmalarına, modernist sanattan internete uzanan eser, bugün düşünürken başvurduğumuz kavramların nasıl şekillendiğini gösterirken bilimsel bilginin modern kültürde kazandığı belirleyici yeri tartışıyor.
Peter Watson, yirminci yüzyılın entelektüel tarihini disiplinlere ayrılmış, birbirinden bağımsız gelişmeler hâlinde anlatmak yerine aynı dönemde üretilen fikirleri yan yana getiriyor. Einstein’ın fiziğiyle modernist edebiyatı, antropolojinin insan anlayışıyla ırk tartışmalarını, iktisat teorileriyle toplumsal düzen arayışlarını ortak bir tarihsel zeminde ele alıyor. Bu yaklaşım, keşif ve eserlerin içeriği kadar onları mümkün kılan kurumları ve karşılaşmaları da görünür kılıyor. Viyana kahvehaneleri, Amerikan üniversiteleri ve araştırma merkezleri anlatının önemli durakları arasında. Nazi Almanyası’ndan kaçan akademisyenlerin Türkiye’ye ve Amerika’ya uzanan yolları ise baskı ve sürgünün düşünce hayatının coğrafyasını nasıl değiştirdiğini gösteriyor. Kitap, tarihçiliğin kendi dönüşümüne de yer ayırıyor; Annales Okulu’nu, Britanyalı Marksist tarihçileri ve arkeolojide radyokarbon tarihlemesinin etkilerini inceliyor. Bütün bu genişliğin ardında belirgin bir yorum var: Watson’a göre bilim, yüzyıl boyunca insanı ve dünyayı açıklama konusunda giderek daha güçlü bir konum kazandı; sanat ve beşerî bilimlerin kültürel otoritesi ise aynı ölçüde korunamadı. Anlatı, bu iddiayı farklı alanlardaki gelişmeler üzerinden tartışmaya açıyor.
